Press Release
February 21, 2023

TRANSCRIPT OF PRESS CONFERENCE
Senator Risa Hontiveros with Senate Media

Q: May info po ba kayo kung nasaan na yung pumasok na shipment na yun for the 260 containers?

SRH: 260 containers yung latest na alam namin ay yung lumabas sa balita pero dahil nga on the grounds na ibinahagi ko batay sa mga dokumentong ito, dapat i-consider siyang smuggled, kumpisakahin at kasuhan, imbestigahan at kasuhan yung mga nag-import ng maaga pa sa date of application at lalong di hamak maaga pa sa date of award of allocation.

Q: May information kung sino yung mga may-ari ng companies na pinayagang magpasok ng sugar shipment?

SRH: Sinisimulan na naming iresearch iyon pero google-able po sila, diumano ay sec registered naman itong tatlo nga po na All-Asian Countertrade, Inc, Sucden Philippines, Inc at saka yung Edison Lee Marketing, na mga kumpanya.

Q: Initial information dyan, may mga pulitiko po ba na nasa likod nitong tatlong companies na ito na malapit sa palasyo?

SRH: Yun po dapat maging subject ng investigation kapagka maigawa ko yung tamang action para maimbetsigahan ito ng isang appropriate Senate Committee. Sinu-sino, puilitko man o di pulitiko ang maaaring nasa likod ng tatlong importers na ito.

Q: Doon sa mga ibang documents, sa mga initial reports na nakukuha ninyo lumalabas din tong tatlong company na ito even before...

SRH: May at least isa sa kanila ay nadawit na sa isang sugar importation issue noong mga taong 2000, that decade na 2001 hanggang 2010 panahon ng dating pangulo.

Q: Previous administration?

SRH: Previous administration ng Macapagal-Arroyo. At least isa sa tatlong ito ay nadawit na.

Q: Following this expose ang hiling sa Senate Blue Ribbon Committee to also investigate these alleged entry of sugar?

SRH: That's right po, kung marefer ng plenary sa Blue Ribbon Committee, yes, yun yung isa sa mga konkretong hihilingin sa Chair.

Q: What does it tell us kung ganito nga, sabi nyo nga, ka-brazen yung activity nung and even the supposedly questionable signing of memorandum to allow this shipment.

SRH: Parang hindi talaga natututo pa rin kahit na inimbestigahan na nga previously in this Congress ng Blue Ribbon Committee ang SRA, ang DA, ang office ng ES so bakit nababanggit na naman sila. Hindi lang sa mga chismis na umiikot at mga usap-usapan sa mga social media platforms, lumalabas po talaga sa mga dokumentong ito na corroborated na rin ng mga independent sources.

So talagang yung tinukoy namin sa Blue Ribbon dati na institutional weaknesses sa pagpapatupad ng ating mga economic laws at ating regulatory functions ng mga departamento at mga ahensya, ganoon pa rin, mukhang mahina pa rin at tine-take advantage of nung mga eto, yung mga mukhang mga smugglers ng isang napaka-scarce ngayon at mahal na produktong kailangan ng mga Pilipino.

Q: Fearless yung mga importers and traders ng sugar.

SRH: Well, yun din yung nasa likod ng tanong ko na saan nanggagaling yung brazenness na ito, sino ang nag-e-enable o nagpapalakas ng loob nila? Apparently, ito ay practices na dati nang malaki ang kita at hindi naparusahan kaya ayun, tumutuloy with impunity pero yun naman din ang trabaho ng Senado at ng mga komite lalo na ng Blue Ribbon na ibunyag itong mga misfeasance, malfeasance, non-feasance kung sakaling sa Blue Ribbon nga i-refer at mag-rekomenda ng mga measures, punitive at saka preventive, para pigilan na ito. Parang double whammy yan eh, kapag ang isang pagkain tulad ng asukal ay kulang at mahal, hindi abot-kaya sa mga pamilyang Pilipino na samantalahin pa ang institutional weaknesses at pagkakitaan ng ganito.

Q: Nabanggit nyo kanina there seems to be a state-sanctioned na smuggling, government-sponsored smuggling, and we know who heads the DA right now, what do you make of those connections po?

SRH: I hope na posibleng bukod sa DA, SRA, Office of the ES, baka posibilidad makarinig din tayo from the Office of the President dahil alam naman nating lahat na nagtatrabaho sa gobyerno lalo na siguro sila na ang top of mind or closest sa sikmura na mga isyu nating mga PIlipino ngayon ay yung usaping ekonomiya, kabuhayan, pagkain so napakasaklap naman kung ang gobyerno mismo ay nagpapaubaya or nagsasagawa nitong de facto smuggling kung pagbabatayan natin mismo ang mga probisyon ng SO na kung di authorized na importer kung di sa bisa ng Sugar Order ng accepted application, ng valid award of allocation, then ang inangkat ay ituturing na smuggled goods. Dapat ang gobyerno ang nagreregulate at nagpipigil niyan hindi ang gobyerno mismo ang kasabwat.

Q: Pero, do you think this questionable entry of importation will reach the doorstep of the Malacanang, the Office of the President, and the President himself?

SRH: Hindi ko alam kung aabot sa doorstep ng Malacanang o doorstep ng Office of the President pero siguro naman yung office nila cannot fail to take notice of this dahil binabanggit pati ang Office of the ES. Hindi ko maimagine na hindi mapapansin ng Office of the President ito dahil nababanggit sa mga dokumentong ito as high as the Office of the ES.

Q: How will you proceed with the investigation considering that the DA Secretary is the President and we all know na di nyo naman basta-batas imbitahan sa isang senate inquiry ang presidente?

SRH: Hindi ko alam kung babalakin ng Chair ng Committee kung saan irerefer itong matter after I make the proper motion or action kung balak nilang imbitihin mismo si Presidente but at the very least yung mga occupants nung mga opisinang nabanggit dito -- SRA, DA, Office of the ES -- ay I think reasonable isipin na iimbitahin sila. And if ever the occupant of the Office of the President na sila rin ang concurrent DA Secretary would like to speak on this issue, I think that will be welcome, and beyond speaking, baka take action dahil hindi naman acceptable na magpatuloy lamang ang ganitong mga practices at madadawit yung second highest na mga offices, which throw a bad light on the highest office of all.

Q: Anong nakikita niyong difference nitong Sugar Order 4 in which case noong paglabas palang niya meron agad mga nasuspend, ang dami na agad naging action from Malacanang and then ito po sabi niyo po kalat na sa Viber ito, but then parang sa inyo palang namin ito narinig?

SRH: Kung naalala niyo, noong panahon ng SO4 may mga internal dynamics din among the stakeholders, kaya nga't, in a way, similar din sa ngayon, nakakuha din naman kami ng inputs from stakeholders within the sugar sector, broadly speaking, dahil pumapalag din yung iba dahil kitang-kita na yung mga SO, mga provisions ng SO, yung mga batas tulad ng Anti-Agricultural Smuggling Act ay nalalabag to the detriment hindi lang ng mga stakeholders sa sugar sector, kundi to the detriment of the consumers themselves, ourselves, so maaaring may mga particular circumstances surrounding SO 4 at ito nga yung SO 6 ay mga pagkakaiba, but in the end, it boils down to the same issues -- enforcement ng mga regulatory functions ng ating mga government departments and agencies, yung compliance ng ibang mga stakeholders, including the importers, tapos yung end result, na ninanais ng lahat, sabi ko nga, 440,000 metric tonnes, wow pwedeng ibaba sa even below the old 60-70 peso range per kilo of sugar sa 50-60 pesos. In the end, ang outcome na dapat patutunguhan ng lahat ng ito na may access sa dekalidad, available, at saka affordable na asukal ang mga pamilyang Pilipino.

Q: Clarification lang po, sabi niyo meron na isa dito na nadawit narin sa sugar importation issue before, may we know which one?

SRH: I noted nung nagiinitial search lang ako, basta isa sa tatlo, kapag ginoogle niyo po, yung isa sa tatlo nabanggit na mga two decades ago, three administrations ago, nadawit di ko lang maalala exactly kung anong details ng sugar importation or smuggling issue.

Q: Nasan na po sila? Nasa warehouse na ba yan? Naibenta na? Nasa vendor na?

SRH: Dapat hindi pa naimbenta, dapat hindi pa nailabas ninuman sa tatlong importers. Our latest information is nasa barko pa, nasa tatlong vessels, at tatlong shippers. ... May konting nailusot na outside the ports. So pag-igihan po ng port authorities doon at ng Bureau of Customs na huwag payagang makarating sa mercado ang asukal na pinagsususpetsahan natin ngayon palang ay smuggled. Dapat makumpiska yan, maimbestigahan, at makasuhan yung mga smugglers na yan.

Q: Galing ba Thailand?

SRH: Galing Thailand po. Inaasahan na with the two-week transport time, eh dapat nakarating lang siya sa tamang petsa ayon sa timeline ng SO, pero bakit nandyan na siya? Ibig sabihin talagang sobrang advanced mag-isip itong mga ito.

... [inaudible] Kailangan din malaman kung may kababalaghan ding nangyari from Thailand side, tulad ng mukhang nangyari dito sa Philippine side.

Q: Anong background nitong tatlong ito? Kasi seemingly favored companies. Ano ba sila? Matagal na ba silang player dito o supplier dito sa Pilipinas?

SRH: Mukhang matagal-tagal na sila, or matagal na, easily google-able, SEC-registered sa Pilipinas, so di ko alam if it's a case of legit companies na taking advantage of or invited to take advantage of mga ganitong short cuts. Either way, hindi ito mabuti para sa isang rules-based na ekonomiya diba? Kasi lahat naman dapat na mga private entities ay dapat sumunod sa ganitong mga patakaran, clearly laid out in countless previous sugar orders in the past many years at lalong dapat ang gubyerno ay nageenforce ng ganitong mga tamang steps para hindi pumapayag o nag-eenganyo ng ganitong klaseng short cuts.

Q: Iisa lang ba ang opisina nila?

SRH: I'm not sure kung iisa lang ang opisina nila but on the surface, mukhang magkakaibang opisina, magkakaibang corporate entity talaga sila.

Q: Do you think yung behavior ng Malacanang regarding this, kasi kanina sabi niyo state-sponsored smuggling, do you think this is the reason why the president is not being resolute in naming any DA Secretary? Do you think he has any links to that?

SRH: Hindi ko naman masabi agad na yun yung dahilan na hindi pa nakapag-appoint si Presidente ng DA Secretary at kung naalala niyo noong una nilang inappoint ang sarili nila as DA Secretary concurrent winelcome ko naman kung ibig sabihin ay dadalhin nila yung political weight, yung symbolism ng opisina nila to the Department, dahil nga napaka-longstanding strategic ng mga problema natin.

But it's more than a hundred days since, first 100 days is more than half a year already at siguro past high time na makapag-appoint sila, para nga, as I always say may ka-tandem sila para tugunan at full-time itong mga problemang ito. It should be one of the problems na lutasin ng isang DA secretary so hindi ko naman masasabi yan yung dahilan na hindi pa nagaappoint si Presidente, sana ito'y maging dagdag na pagenganyo sa kanila na magappoint na ng katandem nila, hindi lang para tugunan yung mga problema pero mapigilan yung ganitong mga krimen.

Q: Kung hindi yung mismo mga nakaupong bishop, posible ba ito yung bayaw ng sinumang nakaupong bishop.

SRH: Wala pang lumilitaw na bayaw dito sa tatlong kumpanyang ito or yung mga ahensya binanggit nila in relation dito sa SO 6 pero diba sinasabi natin the law must apply equally to all at doon naka-sumpa well lahat naman kaming nagttrabaho sa gobyerno at lalo na yung pinakamataas. So nagllook forward ako sa isang through going na imbestigasyon dahil may mga lumilitaw na na mukhang identified talaga na entities na at this point in time parang unrelated, pero culpable.

Q: Doon mismo sa sinasabi niyong concerned entities mukhang may basbas involved. Baka suntok sa buwan ang pagimbestiga nito.

SRH: Never suntok sa buwan, at kaya masipag ang Senado magimbestiga kapag kailangan. Lagi namin sinasabi sa mga resolution halimbawa, in aid of legislation kasi oversight responsibility namin - napapatupad ba namin ng maayos yung mga batas tulad ng Anti-Agricultural Smuggling Act? Kailangan ba ng pag-amyenda ng mga lumang batas o pagsasabatas ng mga bago kaya't maghain kami ng mga panukala?

Kailangan ba namin humingi ng imbestigasyon ng mga investigating authorities para magcase build up at magkaso at hopefully mag-convict ng mga may sala? Kasi yung lang ang isa sa pinakamalakas na deterrent from future crimes of this nature, na maparusahan yung gagawa nito sa gitna pa ng isang economic crisis. Napaka-walang hiya naman nito.

Q: Inapprove ng isang House panel yung resolution of both Houses this time yung Charter Change, ang mode is through Constitutional Convention how would this affect your stand yung stand niya na it's not yet time to amend the constitution.

SRH: Hindi pa rin panahon para amyendahan ang Constitution dahil may napakarami pang ibang mas urgent at importanteng problema pinaguusapan natin ang presyo ng asukal at lahat ng pagkain at lahat ng produkto at serbisyo, mas urgent problem ang inflation ang working conditions ng ating mga manggagawa, empleyado at entrepreneurs na Pilipino ang pagpapatupad ng Universal Healthcare Law, karapatan at kagalingan din ng pinakabagong klase ng mga working people yung gig economy workers, at ang mga problema diyan ay hindi nakaugat sa ating constitution, nakaugat sa good governance, sa predictability ng mga policies, yung equal application of the law din.

Sa lahat ng modes na pineprescribe ng ating constitution para maamyendahan o mabago ang sarili niya siyempre Con-Con ang pinakamabuti pero hindi ngayon, hindi pa rin ngayon, at hindi para maamyendahan yung economic provisions ng ating constitution.

Q: Dalawa na sa mga kasama mong senador naghain ng resolusyon asking the institution to defend former President Duterte from any ICC investigation or prosecution, what's your take on that?

SRH: Ako ay naglolook forward sa ICC investigation para pagkatapos ng pitong taon makapagsimulang mabigyan ng hustisya yung mga balo, yung mga ulila ng mga extrajudicial killings. Liban pa nga sa mga balo't ulila sa siyudad nila simula pa ng taong 2011.

Malaya naman ang kahit sino sa amin, maging ang aking mga kasama dito sa Senado, na maghain ng resolusyon na iba ang intent, then magiging subject din siya sa legislative process dito sa Senado tulad ng ano pa mang ibang resolution. But I do look forward na mahinog ang ICC investigation. Pinanghahawakan ko yung maya't maya sinasabi halimbawa ng DOJ na not out of compliance, pero out of comity, out of courtesy, ay magbibigay sila ng impormasyon kung ito ay hingiin ng ICC kapag kung dumating na sa yugto ng imbestigasyon.

Q: Target na this afternoon na i-ratify ang RCEP Agreement. Do you think it's too early, kailangan pa ba ng more discussion to make sure kung magbebenefit ba tayo or makakaapekto ito sa ilang sektor.

SRH: Definitely yung agricultural sector ay noong nakaraang kongreso sinabi na hindi pa sila handa, hindi pa tayo handa, agriculturally para makipagcompete talaga on a level playing field. At dinadaing nila na mula noon na nagdefer ang Senado noong nakaraang Kongreso ng desisyon sa RCEP hanggang ngayon ay hindi pa naman rin ipinatutupad yung sinabi nilang hiningi nila mga preparatory programs and activities.

Kaya valid pa rin and therefore parang status quo ante sa ngayon parang nandoon pa rin tayo sa sitwasyon na inilarawan nila noong nakaraang Kongreso na sobrang magiging malaking dago na naman sa ating agricultural sector itong RCEP, in fact nagbababala pang ibang mga ekonomista na kahit ating manufacturing sector ay hindi ganap na makikinabang kundi mapepermisyohan and ganoon pa rin ang panawagan ng agricultural sector yung ating mga magsasaka, mangingisda, mga MSMEs sa kanayunan na bigyan pa ng panahon. Napaka- plaintive ng kanilang hinihiling, pero very, very valid.

Q: So kung magbotohan this afternoon you will vote against it.

SRH: I have to vote against RCEP.

Q: Si Speaker Romualdez nagfile ng resolution expressing support for the immediate ratification, ano yan additional pressure sa mga senator para suportahan itong RCEP?

SRH: Hindi naman, kasi magkahiwalay naman kaming Houses. Kami rin, hindi naman naghahain ng mga resolusyon para ipressure yung House. Okay lang, I mean, "sense of the House" iyon, kami naman din ay maya-maya nagpapasa ng mga "sense of the Senate" na ekspresyon lang talaga namin, hindi naman namin pinepressure ang House.

Q: Ma'am balikan ko lang po yung mga Senate resolution seeking to defend President Duterte. Ano po yung weight ng ganoong mga resolusyon? What are its chances of being passed in the Senate?

SRH: I can't say anong chances niya of passing, hindi na siya halos sureball gaya ng nakaraang administrasyon, may mga resolusyon tungkol sa dating presidente noong presidente pa sila. Yung weight, it is a resolution, like other resolutions so igagalang, tatalakayin sa legislative process.

Pero yun na nga, hindi na siya kasing urgent tulad noong inihain katulad niyan noong nakaraang administrasyon. But I guess it will be given its fair day in the session hall.

Q: Safe to say po ba na since you support the ICC probe, you will vote against that if ever pagbotohan siya sa plenary?

SRH: I guess sapat na para sabihin kong I support the ICC investigation so iba yung legislative intent ko sa isyung iyan.

Q: Dapat bang makialam ang mga legislator sa ganitong klase ng isyu ng human rights considering legislators represent the interest of the public?

SRH: Malaya at may karapatan ang bawat legislator na maghain ng ganyang mga resolusyon o magexpress ng aming legislative intent, kahit sa ganyang particular na paksa dahil legislature kami, separate and co-equal branch sa executive, kami rin yung treaty-making body. So isa ako sa legislators na gustong sumapi muli ang Pilipinas sa International Criminal Court (ICC) and yes, kami po ay mamamayan at kumakatawan sa ating mga kababayan. Nanatiling may pagpapahalaga ang mga Pilipino sa karapatang pantao.

Q: Kahapon po nakareceive kami ng information na yung mga illegally trafficked papuntang Cambodia, isang buwan mahigit na nandoon pa rin sila, ma'am, and hindi pa rin daw makauwi. Just yesterday ang sabi po sa kanila ay they are accused of illegal gambling. Kinasuhan daw sila. May we get an update for them, since they are actually victims?

SRH: Importante po yun, they are actually victims, hindi dapat cini-criminalize through yung mga ganyang kaso na kinasuhan pala for illegal gambling, eh samantalang pinilit nga sila maging cryptoscamming operators doon sa Cambodia. Victim-blaming din on the part of kung sino man ang nagkaso sa kanila.

Patuloy na nakikipagugnayan ang opisina ko tulad ng dati sa ating embahada dyan sa Phnom Penh, sa Department of Foreign Affairs dito, at sa Department of Migrant Workers dito, and with our international NGO partners, nagkaroon na rin ng pangilan-ilan pa lang, panimulang pagtulong para makauwi yung ating mga kababayan, una from Myanmar and ngayon din mula sa Cambodia. Patuloy po naming imomonitor at patuloy kaming makikipagugnayan para matulungan yung ating mga kababayan.

Q: Yung pagpasa ng Senate resolution regarding the president, will it affect the local judicial process din? Kasi Rodrigo Duterte is no longer immune from criminal suits.

SRH: I am not sure if yung ganoong resolusyon will encourage or deter cases to be filed here. Kaya sa ngayon kasi, isa talaga ako sa nagaabang sa mga ICC investigation kasi sa mga nakaraang taon,napatunayan unfortunately na hindi kinakaya ng ating national judicial system na talagang imbestigahan, kasuhan at lalo na maconvict si Mr. Duterte sa mga extrajudicial killings noong War on Drugs, kaya kinakailangan ang isang ICC investigation.

So kung meron mang maghahabol pa ng mga kaso dito sa Pilipinas, nagpupugay ako sa kanila. Pero hindi naman kontra doon kung magpatuloy sa imbestigasyon ang ICC kundi tulong po iyon. Kasi ang laki na ng agwat sa panahon, sa dami ng mga biktima, sa dami ng mga balo at naulila, at kung makatulong ang isang proseso ng ICC investigation sa domestic redress of grievances sa pamamagitan ng ating domestic judicial system, edi maigi po.

Q: Sino po ang nakapirma sa SO 6?

SRH: Chinecheck lang po namin, and yung copy ng original nito ay nasa SRA website. Balikan po namin.

News Latest News Feed