Press Release
August 16, 2023

RADYO 630 INTERVIEW KAY SENATOR WIN GATCHALIAN KASAMA SINA ALVIN ELCHICO AT DORIS BIRGONIA HINGGIL SA DEBT-TO-GDP RATIO, POLICE ON-BODY CAM AT FUEL PRICES

DEBT-TO-GDP RATIO

Q: Nababahala ka ba sa sobrang laki ng utang natin?

SEN. WIN: Dalawang bagay. Sang-ayon ako kay Senator Chiz, actually tinignan ko rin yung debt servicing natin at saka debt stock natin. Totoo lumalaki ang ating utang about P14 trillion pero totoo rin lumalaki ang ekonomiya so ang importante dito, mas mabilis ang laki ng ating ekonomiya kesa mas mabilis lumaki ang utang natin. Nakita ko naman these past few years, even after the pandemic, mabilis lumalaki ang ating ekonomiya, nakikita naman natin 6 percent, 7 percent. So pagdating naman sa debt financing, yung binabayaran natin every year. Sa interest payment at sa amortization bumababa naman. Just to give you an idea last year P2.1 trillion, ngayon P1.4 trillion so ibig sabihin bumababa yung pagbabayad natin sa interest and amortization. Pero, may pero ako, itong huling second quarter GDP natin bumagal ang ating ekonomiya, 4.7 percent. Yan ay pinakamabagal since nakalabas tayo ng pandemya. At yan ang gusto ko ring itanong sa ating mga economic managers na ano ba ang kanilang outlook? At tingin ba nila sa pagbagal ng ekonomiya natin ay angkop pa ba ang uutangin natin sa darating na taon? Marami kasing mga factors, maraming mga bagay na hindi natin kontrolado. Unang-una, ang China bumagal ang kanilang paglaki ng ekonomiya. Nag-eexport tayo sa China, ngayon mas maliit ang kanilang bibilhin dahil bumagal ang kanilang ekonomiya. Mataas pa rin ang presyo ng langis, Alvin, $90 per barrel pa rin. So ibig sabihin mataas pa rin ang magiging pamasahe, magiging presyo ng bilihin kaya ito makakaapekto rin sa inflation at makakaapekto sa ating ekonomiya. So in short, lumalaki ang ekonomiya natin. Kaya nating bayaran ang utang natin pero dahil nga sa mga bagay na hindi natin kontrolado gusto kong malaman kung kaya pa ba natin umutang ng ganito kalaki dahil may mga bagay tayong hindi kontrolado at makakaapekto sa ekonomiya natin.

Q: Kapag sinuma total mo para sa amin na hindi naman naiintindihan yan, meron ba kaming dapat ikabahala o wala?

SEN. WIN: Okay. Ang kagandahan dito I have to give credit to Secretary Diokno, bago, last year, noong 2022 humingi siya sa Kongreso at ginawang legislation o batas yung tinatawag nating medium term fiscal framework ito yung parang plano kung paano pababaain ang lebel ng utang natin. Bigyan ko kayo ng idea, bago magpandemya ang debt to gdp natin 30%. Napakababa, isa tayo sa mababa sa buong mundo, kapag ikinumpara natin sa Amerika at Japan ang kanilang debt-to-GDP is 200 percent. Ibig sabihin ang kanilang utang ay dalawang beses na mas malaki kesa sa ekonomiya nila. Tayo 30% lang. Ngayon, tama si Senator Chiz nung dumating ang pandemya, 30% nadoble, more than 60% at a high pa nga at 65%. Yun ang naging problema natin dahil umutang tayo para bumili ng vaccines, para bumili ng mask, para bumili ng iba pang gamit para panlaban sa pandemya. Pero nung 2022 kasi nababahala nga ang mga mambabatas, ako isa na ako doon. Sabi ng executive gumawa tayo ng plano para ipababa natin ang ating debt-to-GDP, ipapababa natin ang deficit sa normal level, in the next 5 to 7 years. So yun na ngayon ay batas na yan, ibig sabihin hindi nila pwedeng hindi sundan ang plano na yun dahil ginawa nang batas. At nasusunod naman, in fairness naman kahapon sa briefing nakita namin na ang debt-to-GDP bumababa at importante kasi, hindi pwedeng mabigla ito dahil kapag nabigla ito makakaapekto ito sa atin so may planong maibababa. Ito rin naman ang tinitignan ng international community na dapat may plano kayo. Hindi pwedeng hindi nila alam kung ano ang nangyari dapat may plano kung paano mapapababa ang utang natin.

Q: Sa simpleng pag-iisip po namin, tama ba na ang pakiramdam namin na hanggang sa kaapu-apu-apuhan namin ay kami ang magbabayad ng utang na yan?

SEN. WIN: Tama. Ang konsepto kasi ng utang eh umuutang tayo ngayon para mapalaki natin ang ekonomiya natin para maayos natin ang ating bansa para ang apo apo natin ay makikinabang sa pag-aayos. Ibig sabihin may intergenerational benefit. For example, gumawa tayo ng super highway, hindi lang naman tayo ngayon sa henerasyon natin ang makikinabang kundi ang susunod din makikinabang. So ganun ang konsepto nun, importante nga tama si Senator Chiz at sumasang-ayon ako, importante lebel at importante na lumalaki ang ekonomiya natin para kaya nating mabayaran itong ating utang kung anong oras man natin gustong bayaran.

BODY CAM ON POLICE

Q: Okay, punta naman tayo tungkol po sa mandatory na pagsusuot ng body cam kasi ang palusot ng mga pulis sa Navotas nalobat, ano bang plano nyo as a means of legislation Senator Win?

SEN. WIN: Kalokohan yan, Alvin kaya nga tayo may body cam para maprotektahan sila, para hindi sila maakusahan na gumawa ng masama at maprotektahan ang ating mga kababayan. Ang aking simpleng tanong nga sa kanila, yung cellphone mo ba nalobat dahil sigurado ako hindi lobat ang cellphone mo. Wala akong nakakausap sa bansa natin ang cellphone nalolobat. Commonsense kung na-charge mo ang cellphone mo, dapat na-charge mo rin ang bodycam mo. Proteksyon yan para sa iyo. Actually Alvin itong panukalang ito hindi naman dapat gawing batas dahil pwedeng gawing administrative order ito pero gusto natin gumawa ng statement na dahil nga sa dami ng pang-aabuso, sa dami ng reklamo laban sa ating kapulisan. Gawin na nating batas ang pagsusuot ng bodycam para kapag nag-ooperate sila alam natin kung ano ang nangyayari. Yung pagsusuot ng bodycam ngayon standard na sa mga advanced countries, sa maunlad na bansa. Amerika at Europa dahil nga sa kanila rin may cases ng abuse at para maprotektahan at malaman natin ang katotohanan ginawa na nilang mandatory ang pagsusuot ng bodycam at yan naman ang idea natin na dito sa atin mandatory na rin.

Q: Sa panukala po ninyo dapat may isa, kapag may raiding team, attack team, may isa sa kanila na nakasuot ng bodycam o kailangan lahat sila?

SEN. WIN: Ideally dapat lahat, kasi for example rumeresponde ka hindi mo naman alam magkakaroon ng biglaang responde, dapat lahat mabigyan ng bodycam pero at the very minimum ang pinaka importante ang pag-ooperate nila, let's say may raid, magse-serve ka ng subpoena, meron kang operation dapat may bodycam ang mga nag-ooperate.

Q: Pero kaya ba natin? Unang-una may budget ba dyan? Na-procure na ba yan ng PNP?

SEN. WIN: Meron na. Hindi lang lahat. Aminado tayo dahil medyo mahal pero ngayon nakita ko pababa nang pababa ang presyo ng mga bodycam ngayon lalo na ang mga China made, mas mura at affordable. Hindi kagaya before, tama ka, about mga five years ago talagang America lang at European brand lang, hindi katulad ngayon dumarami na. Meron nang China, may Vietnam na so mas affordable na ngayon ang bodycam.

Q: Ano po ang penalty batay sa inyong panukala for policeman who will refuse, or sabihin lobat ako kaya hindi ko na-record o kaya hindi ko nadala.

SEN. WIN: Sa panukala natin, naglagay tayo doon na responsibilidad niya na alagaan, i-charge at siguraduhin na gumagana ang bodycam. Ibinigay ito sa kanya para siguraduhin na gumagana ang bodycam. So sya na ang bahalang mag-charge, hindi pwedeng dahilan nalobat. At pangalawa kapag hindi niya nagawa yun pwede siyang matanggal sa trabaho at the worst pagmumultahin siya.

FUEL PRICES

Q: Habol ko, Senator kayo naman sa Ways and Means, ang dami pong umaaray dahil sobrang mahal na po, 6 times na tumataas ang diesel, 5 times sa gasolina. Tanong hindi ba natin pwedeng pahingahin sa tax ang ating mga kababayan kasi malaki rin ang mababawasan doon kapag nawalan ang VAT for instance, excise tax for instance. More than 20% pala ng presyo tax, ano bang maganda dyan, pwede bang tanggalin yan Senator?

SEN. WIN: Tama ka, Alvin malaking component ng fuel natin o mga gasolina at diesel ay excise tax, VAT, excise tax, tariff, ang konsepto kasi niyan ang mga gumagamit nito ay may kaya at may sasakyan kaya pwedeng patungan ng excise tax para makalikom tayo ng pondo. Ngayon dapat balansehin natin yan, Alvin. Aminado ako dahil malaki rin sa ating budget ay galing dyan. Close about P120 billion ay galing sa excise tax on fuel kaya malaki ang nalilikom nating pondo dyan na ginagamit naman natin sa pagpapagawa ng eskwelahan, pagpapagawa ng kalsada kaya dapat balansehin din natin. Kaya sa budget kahapon sa budget briefing ang approach natin sa mataas na presyo ng langis ay targeted. So yung mga nangangailangan tulad ng mga jeep, PUV, Public Utility Vehicle, sa agriculture bibigyan natin sila ng voucher o bibigyan sila ng card, yung pantawid pasada, para sila ang mabibigyan ng target subsidy at sila ang matutulungan natin na hindi tamaan doon sa pagtaas ng presyo ng fuel oil.

Q: So at this point, malabong tanggalin ang dalawang tax na yun?

SEN. WIN: Kapag tinanggal yan Alvin mababawasan tayo ng pondo para sa ibang proyekto kaya ako personally, kabado ako sa ganyan dahil wala tayong panggastos naman sa paggawa ng ibang bagay pero suportado ako doon sa tinatawag nating targeted ito yung pantawid pasada, ito yung para sa agrikultura. Malaki ang budget dyan, malaki ang nakapaloob dyan sa 2024 budget parang P4 billion yun. So tingin ko pag-aralan natin kung sapat na ang P4 billion na yun o dapat dagdagan para po maka-accommodate natin, mabigyan natin lahat ng public utility drivers kapag tumataas po ang presyo ng langis.

Q: Paano naman kami Sen?

SEN. WIN: Oo nga. Alam ko yan ang isa sa dapat bigyan natin ng focus, ang middle class dahil nga hindi maganda ang ating public transportation system, marami sa ating middle class bumibili ng sasakyan. Ito yung mga 1.2 million and below na financing. Yun ang bibigyan natin ng pansin at tignan natin kung paano natin matulungan ang ating mga middle class dahil importante rin na marinig natin ang kanilang mga hinaing.

Q: Sana nga po para meron ding ayuda kahit paano.

SEN. WIN: Kaya ako hindi rin ako sang-ayon na taasan pa ang excise tax natin on fuel. Yan talagang hindi ako sang-ayon dyan, dahil nga ang mga mayayaman kaya naman yan. Kahit taasan mo pa ng taasan kaya nila yan. Yung middle class natin ang naiipit. Dahil yung nasa baba nabibigyan ng ayuda, sa taas kayang-kaya. Yung gitna ang walang subsidiya at naiipit at yun ang dapat nating bigyan ng pansin.

Q: Tama po ang mga middle class ang hindi nabibigyan ng ayuda, nakakaawa naman. Hindi sila mayaman, hindi sila poorest of the poor pero nahihikahos din sila. Aware naman tayo na may mas mahirap pa sa atin kaya lang kailangan din natin ng ayuda.

SEN. WIN: In fact, Doris, Alvin, yan ang middle class natin ang pinakamarami na nagbabayad ng buwis.

Q: Kaya nga bugbog na nga. Hindi naman tayo naiinggit na binibigyan ang poorest of the poor, they deserved it. Pero we also deserve some sort of relief from the government.

SEN. WIN: Oo yan ang pinag-aaralan namin at ako yan din ang nakita ko. Kaya nga isa sa nakita ko na dapat huwag tayong magtaas ng buwis sa ganitong panahon dahil middle class ang naiipit. Ako naghahanap ako ng mga paraan para matugunan natin ang kanilang nararamdaman sa mga ganitong pagtaas ng presyo.

Q: Mabuhay po kayo. Salamat po sa suporta.

News Latest News Feed